Unesco

Welkom op de site van de Nederlandse Unesco-Scholen. Wat doet jouw school met Unesco? En wat doen andere scholen daarmee? Bekijk elkaars projecten, vind lesmateriaal en speel de game!

Kies hier jouw UNESCO-school:

Over UNESCO

De 36ste Algemene Conferentie van UNESCO in het najaar van 2011. (Foto: UNESCO)

De 36ste Algemene Conferentie van UNESCO in het najaar van 2011. (Foto: UNESCO)

UNESCO is de United Nations Educational, Cultural and Scientific Organization, opgericht in 1946.

Zij heeft als taak om wereldvrede te bevorderen door middel van Onderwijs, Wetenschap, Cultuur en Communicatie.

Er zijn 195 landen lid en 9 landen zijn geassocieerd lid van UNESCO. Het hoofdkantoor in Parijs wordt geleid door de Directeur-Generaal, de Bulgaarse diplomate Irina Bokova. Irina Bokova is tijdens de Algemene Conferentie van 2013 voor een tweede termijn van vier jaar benoemd.

Daarnaast heeft UNESCO zo’n 2000 stafmedewerkers uit 170 landen. Het dagelijks bestuur wordt gevormd door de Uitvoerende Raad, 58 lidstaten die tweemaal per jaar bijeenkomen om beslissingen te nemen. Eens per twee jaar worden door alle lidstaten tijdens de Algemene Conferentie de nieuwe langetermijnplannen vastgesteld.

Nederland is op dit moment lid van de Uitvoerende Raad en kan zo actief invloed uitoefenen op de koers van de organisatie.

Activiteiten die UNESCO ontplooit op de vier domeinen:

Onderwijs kan een belangrijke bijdrage leveren aan vrede. De UNESCO-slogan Vrede begint in de hoofden van mensen sluit direct aan op het onderwijs. Als kinderen van jongs af aan respect voor elkaar krijgen bijgebracht, zullen zij minder snel ruzie maken.

UNESCO houdt zich binnen het domein onderwijs met een aantal onderwerpen bezig. Omdat UNESCO een beleidsorganisatie is (een geen uitvoeringsorganisatie, zoals de meeste bekende organisaties die aan ontwikkelingshulp doen), doet zij haar werk vaak wat meer op de achtergrond.

Post-2015 agenda
In 2015 verlopen de millenniumdoelstellingen, maar het is duidelijk dat er nog veel doelen te behalen zijn op het gebied van onderwijs. UNESCO praat binnen de VN actief mee over het opstellen van de Post-2015 agenda en wil graag een leidende rol verwerven in de uitvoering ervan.

Laaggeletterdheid
Wereldwijd zijn er nog altijd veel mensen die niet kunnen lezen en schrijven. Niet alleen in ontwikkelingslanden, ook in ons land. Prinses Laurentien is speciaal UNESCO-gezant voor laaggeletterdheid en zet zich in om de situatie te verbeteren.

Digitaal onderwijs
Met de opkomst van internet en mobiele telefonie, ontstaan nieuwe mogelijkheden voor onderwijs. UNESCO onderzoekt en ondersteunt onderwerpen als Open Educational Resources en Mobile Learning.

Conventies
Omdat UNESCO een organisatie is waar landen uit de hele wereld bij zijn aangesloten, is het mogelijk om afspraken te maken die een mondiale dekking hebben. Naast de – veel bekendere – cultuurconventies, zijn er ook conventies voor het onderwijs. Bijvoorbeeld een conventie over beroepsonderwijs en een conventie tegen discriminatie in het onderwijs.

Cultuur kan een belangrijke bijdrage leveren aan vrede: we respecteren elkaars cultuur, en zijn trots op de onze. Erfgoederen, bijzondere voorwerpen en landschappen dragen bij aan de identiteit van mensen.

UNESCO heeft een aantal cultuurconventies, waarin wereldwijde afspraken over de bescherming van erfgoed zijn vastgelegd:
•Werelderfgoed
•Immaterieel erfgoed
•Erfgoed onder water
•De Haagse Conventie (1954) ter bescherming van erfgoed tijdens een gewapend conflict
•Conventie 1970 tegen de illegale handel in cultuurgoederen
•Diversiteit van cultuuruitingen

Om mondiale vraagstukken aan te kunnen pakken, is wetenschappelijke samenwerking erg belangrijk. UNESCO verdeelt de afdeling wetenschap in een sectie Natural Sciences en een sectie Social Sciences.

Binnen Natural Sciences is water een belangrijk thema: zoet water, zout water, oceanen, maar ook bijvoorbeeld het Tsunami-waarschuwingssysteem. Ook is er aandacht voor natuurrampen en klimaatverandering.

Social sciences (als sectie kleiner dan de natuurwetenschappen) houdt zich met name bezig met ethische vraagstukken.

Het programma L’ Oreal-UNESCO for women in science probeert vrouwelijke wetenschappers te ondersteunen. Vrouwelijke wetenschappers in de life sciences kunnen beurzen aanvragen voor hun onderzoek. Er zijn drie verschillende prijzen:
•de internationale awards: prijzen voor vooraanstaande wetenschappers die al heel wat bereikt hebben.
•de internationale beurzen: voor recent gepromoveerde vrouwen (minder dan 3 jaar)
•de landelijke beurzen: voor vrouwen die al enige resultaten bereikt hebben

UNESCO-chairs zijn verbonden aan een universiteit en doen onderzoek op een voor UNESCO relevant vakgebied. Zij werken samen in het Unitwin-netwerk.

Communicatie en informatie is als domein later aan het mandaat toegevoegd en is daarom niet zichtbaar in de letters UNESCO.

Het Memory of the World programma richt zich op de duurzame toegang tot documentair erfgoed. Documentair erfgoed vertelt ons veel over het verleden. Niet alleen de inhoud van het document of het manuscript is belangrijk, maar ook de manier waarop iets is opgeschreven en datgene waarin of waarop het is vastgelegd. Maar documentair erfgoed is ook kwetsbaar. Papier vergaat, computers crashen.

Open Access
Moderne informatie- en communicatietechnologieën hebben het uitwisselen van kennis eenvoudiger gemaakt dan vroeger. Maar geldt dat ook voor wetenschappelijke kennis? Hoe worden publicaties en data beschikbaar gesteld en voor wie zijn zij toegankelijk? En hoe kunnen we de duurzame toegang tot publicaties en data (op papier én digitaal) waarborgen?

Persvrijheid en Vrijheid van journalisten.

 

 

UNESCO in Nederland 

Iedere lidstaat is verplicht om een Nationale UNESCO Commissie te hebben. Deze Commissie bestaat uit mensen met expertise en een groot netwerk op de terreinen van UNESCO. Ieder land is vrij in de vormgeving van zo’n Commissie. In bijvoorbeeld Duitsland is de Commissie heel groot, en in andere landen is een ambtenaar bij een ministerie verantwoordelijk. In Nederland heeft de Commissie 11 leden, en een bureau met 7 medewerkers. De voorzitter van de Nederlandse commissie is Andree van Es.

Ook is er in Nederland een UNESCO-scholennetwerk: een groep scholen van alle niveaus (basisonderwijs tot HBO) die het UNESCO-gedachtengoed meegeven aan hun leerlingen.

Bij de koepel van jongerenorganisaties in Nederland, de NJR, zijn altijd twee jongerenvertegenwoordigers actief op de gebieden van UNESCO. Zij zetten zich in om de stem van jongeren te laten horen en organiseren ook hun eigen gastlessen.

Zeer bekend is natuurlijk het UNESCO-werelderfgoed. Nederland kent 8 Werelderfgoedsites, plus één op Curaçao. In Amsterdam is het Werelderfgoed Podium, met informatie over alle Nederlandse sites. Ook is er een lespakket over het werelderfgoed: World Heritage in Young Hands. Dit is voor Nederland vertaald en bewerkt en gratis te downloaden.

Wie wel eens met de trein langs Delft rijdt, kent misschien UNESCO-IHE, dat langs het spoor ligt. IHE is een UNESCO-instituut, een instituut waar onderzoek wordt gedaan en vaak ook les wordt gegeven over voor UNESCO relevante thema’s. IHE leidt (veelal buitenlandse) studenten op in de watersector. Er zijn twee UNESCO-instituten in Nederland. Het tweede instituut, IGRAC, houdt zich bezig met grondwater en bevindt zich in hetzelfde pand als IHE.

UNESCO-chairs zijn hoogleraren die zich in hun onderzoek richten op voor UNESCO relevante thema’s. In Nederland zijn vier chairs, en op Curaçao is er één:
•Professor Roel in ‘t Veld (Universiteit Tilburg): Sustainability and governance
•Professor Arjan Wals (Wageningen Universiteit): Social learning and sustainable development
•Professor Paquita Perez Salgado (Open Universiteit): Knowledge transfer for sustainable development supported bij icts
•Professor Fons Coomans (Universiteit Maastricht): Human Rights and Peace
•UNESCO-chair on Small Island Development (University of the Netherlands Antilles)

Nederland in UNESCO
Landen zijn lid van UNESCO, en heten dan lidstaten. Op dit moment kent UNESCO 195 lidstaten en 9 geassocieerde leden (waaronder Aruba, Curaçao en Sint-Maarten).

In Nederland is de Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen verantwoordelijk voor de inzet bij UNESCO, in samenwerking met de andere relevante ministeries (Buitenlandse Zaken, Infrastructuur en Milieu).

In Parijs heeft Nederland een Permanente Vertegenwoordiging voor UNESCO, een ambassadeur die de belangen van Nederland binnen UNESCO behartigt.

Daarnaast kent UNESCO een aantal intergouvernementele raden, waaraan lidstaten kunnen deelnemen.

Contact UNESCO-scholen

Kortenaerkade 11 Postbus 29777
Den Haag 2502 LT Den Haag www.unescoscholen.nl

Contactformulier